De grote ontwikkelingen voor de toekomst van cohesiefinanciering in Europa: het voorstel voor het volgende Meerjarig Financieel Kader (MFK), oftewel het Europees budget van 2028 tot 2034. Het nieuwe voorstel van de Europese Commissie, de ontwerper en uitvoerder van het budget, verandert niet alleen de grootte van de fondsen, maar ook de hele structuur – en dus ook het Cohesiefonds en het Gemeenschappelijk Landbouw Beleid (GLB).
Wat is er veranderd?
De nieuwe fondsenstructuur voegt meerdere fondsen samen en werkt meer gecentraliseerd. De Commissie wil graag meer resultaatgericht werken, en komt dus voor cohesiefondsen met de Nationale en Regionale Partnership Plannen. Alle cohesiefondsen worden samengevoegd onder dit grote fonds, waarbij een deel apart gezet is voor GLB-financiering. Van dit fonds moet 43 procent gaan naar het halen van klimaat- en milieudoelen en 14 procent naar sociale doelstellingen.
De plannen worden volgens de Commissie opgesteld door de lidstaten in samenwerking met de regio’s. De bedoeling is dat de plannen bijdragen aan Europese doelstellingen – zowel voor het klimaat (bijvoorbeeld voor water en uitstoot) en sociale doelen – en dat ze op maat gemaakt zijn voor elk lidstaat en elke regio. Van het totale budget, wat ongeveer €2 triljoen is voor 7 jaar, gaat €771 miljard naar de Nationale en Regionale actieplannen. Dit is dus alle financiering voor GLB, grensbewaking, cohesie, Intereg en de EU facility.
Wat is het effect voor jouw stad of regio?
De President van het Comité van Regio’s, Kata Tüttő, stelde dat het voorstel de rol van regio’s en steden in de Europese Unie in gevaar brengt. “Als het doel vereenvoudiging was, dan heeft de invoering van ‘Monster National Plans’ waarin cohesie-, landbouw- en migratiefondsen zijn geïntegreerd – waarbij hun respectieve doelstellingen zijn losgekoppeld van toewijzingscriteria en bestuursregelingen – niet geleid tot eenvoudiger beheer of betere toegang voor begunstigden.” Dus op Europees niveau kijken regio’s en steden angstvallig naar het voorstel.
Ook voor Nederlandse steden en regio’s is deze structuurverandering van groot belang. Financiering door deze gelden wordt georganiseerd vanuit Den Haag, met input van de regio. Dit is anders dan voorheen, waar financiering hoofdzakelijk werd georganiseerd vanuit Brussel. Hoe dit eruit gaat zien is nog onduidelijk, maar het wordt moeilijker om vanuit de regio een geluid naar Brussel brengen. Maar het voorstel ligt nog niet vast. Ook Commissievoorzitter Von der Leyen, sprak bij de presentatie al dat er nog veel tijd is om te onderhandelen. En dus ook veel tijd om als regionale of lokale organisatie je stem te laten horen.
Aankomende week gaat de Europese Week van Regio’s en Steden van start. Regionale en lokale overheden/samenwerkingen uit heel Europa zullen naar Brussel afreizen om hun laatste projecten te presenteren en nieuwe partnerschappen te smeden.
