PRO wil niet in gesprek en de onderhandelingen met D66 zijn stukgelopen: de Haagse formatie staat vanaf het begin op scherp. Ondanks een dringend advies van verkenner en oud-burgemeester van Rotterdam Ahmed Aboutaleb om een coalitie te vormen met D66, moet Hart voor Den Haag, nu verder gaan onderhandelen met de VVD, CDA en DENK.
De invoering van de zero-emissiezones, onderdeel van landelijk beleid, zijn een gevoelig onderwerp in politiek Den Haag. Hart voor Den Haag lijsttrekker Richard de Mos noemt het “een mokerslag voor ondernemers” en pleit voor afschaffing of versoepeling. De VVD en het CDA stellen een gefaseerde invoering en uitzonderingen voor. Ook DENK is kritisch op de zero-emissiezones, maar is geen voorstander van terugdraaien. Hoeveel ruimte is er lokaal om af te wijken?
Zero-emissiezones
Den Haag behoort tot de groep Nederlandse steden die tussen 2025 en 2028 een zero-emissiezone invoeren voor vervuilende bedrijfsvoertuigen. Sinds 1 januari 2025 geldt een zero-emissie zone in het centrum van de stad, en in 2026 volgt uitbreiding richting de kust. Het doel: schonere lucht en minder uitstoot door bedrijfsverkeer. Bestelbussen en vrachtwagens moeten daarom worden vervangen of aangepast.
Onder lokale ondernemers in Den Haag zorgt de invoering van zero-emissiezones voor onrust en discussie. De toenmalige gemeenteraad dreigde zelfs in een politiek impasse terecht te komen. Dit werd uiteindelijk voorkomen door een lokaal convenant dat ondernemers ondersteunt bij de invoering en uitvoering van de zero-emissiezone in Den Haag.
Landelijk beleid, lokale uitvoering
Met de kans op een Haagse coalitie die zich mogelijk kritisch opstelt tegenover de zero-emissiezones, rijst de vraag hoeveel ruimte gemeente Den Haag heeft om af te wijken van landelijk beleid. De zero-emissiezones maken onderdeel uit van landelijke afspraken, met onder andere het Klimaatakkoord (2019) tussen Rijk, gemeenten en sectororganisaties. Veel steden voeren vergelijkbaar beleid in en de VNG pleitte in 2024 al tegen verdere uitzonderingen of uitstel.
Een nieuwe Haagse coalitie kan het beleid dus niet zomaar terugdraaien. Zelfs wanneer er lokaal politieke steun is voor versoepeling, blijft de stad gebonden aan nationale kaders en gemaakte afspraken. Hier ontstaat een spanning tussen landelijke ambities en lokale realiteit: waar het Rijk inzet op versnelling van verduurzaming, zoeken gemeenten naar ruimte voor ondernemers en uitvoerbaarheid van beleid. Den Haag is niet de enige gemeente die met dit vraagstuk worstelt; in Utrecht zijn de maatregelen al uitgesteld en in Rotterdam ontvingen maar liefst 14.000 ondernemers een boete in minder dan een jaar tijd.
Deze spanning laat zien dat gemeenten beperkte invloed hebben óf beleid wordt ingevoerd, maar meer vrijheid hebben in de manier hóe dit gebeurt. De bestuurlijke consequentie hiervan is dat de discussie verschuift van politieke keuzes naar bestuurlijke uitvoering: fasering, uitzonderingen en praktische randvoorwaarden. Op dit snijvlak tussen nationale kaders en lokale uitvoering ontstaat ruimte voor beïnvloeding.
Wat betekent dit voor organisaties die invloed willen uitoefenen?
Voor organisaties en ondernemers laat dit dossier zien hoe belangrijk het is om tijdig en strategisch betrokken te zijn bij interbestuurlijke beleidsvorming. Besluiten worden vaak nationaal genomen, maar de gevolgen zijn lokaal voelbaar. Daar liggen concrete kansen voor beïnvloeding. Meedenken met de formerende partijen over realistische invoeringstermijnen, uitzonderingen of het bijdragen aan randvoorwaarden, zoals laadinfrastructuur, is een belangrijk aangrijpingspunt. Tijdens de formatieperiode zijn partijen volop in onderhandeling over deze onderwerpen. Dit is hét moment om
lokale besluitvormers, zoals wethouders en ambtenaren, te benaderen en te investeren in relaties met de formerende partijen.
De Haagse zero-emissiezones laten zien dat beleid nationaal wordt bepaald, maar lokaal moet worden waargemaakt. Zonder lokaal draagvlak blijft zelfs de meest ambitieuze nationale ambitie kwetsbaar in de uitvoering.
Meer weten of kennis maken met ons?
Laat je gegevens achter en we nemen contact met je op of bel ons om meteen een afspraak te maken T +31 70 392 02 12
