Het Wennink-advies biedt een heldere blauwdruk voor het toekomstig verdienvermogen van Nederland. Het stelt dat hogere economische groei dan momenteel voorzien noodzakelijk is, en dat Nederland gericht moet investeren in vier sleutelgebieden: digitalisering en AI, veiligheid en weerbaarheid, energie- en klimaattechnologie en life sciences en biotechnologie. Zo blijft Nederland strategisch relevant en wordt eenzijdige afhankelijkheid vermeden.
Om deze ambities te realiseren, identificeert het advies structurele knelpunten rond onder meer talent, ruimte en vergunningverlening, en bundelt het de input van meer dan dertig consortia in 51 concrete proposities. Daarnaast biedt het handvatten om publieke en private investeringen te mobiliseren en cruciale bedrijven en kennis in Nederland te behouden.
Regio’s als motor van groei
Het rapport markeert een fundamentele verschuiving voor regio’s: zij zijn niet langer slechts de plek waar beleid ‘landt’, maar de cruciale motoren van ons nationale verdienvermogen. Voor decentrale overheden betekent dit een actievere rol binnen een ecosysteem-benadering, waarbij regionale campussen brandpunten zijn waar onderzoek, ondernemerschap en industrialisatie samenkomen.
Succesvolle regio’s zoals Brainport Eindhoven, Leiden Bio Science Park en Wageningen Foodvalley laten zien dat nauwe samenwerking tussen overheid, kennisinstellingen en bedrijfsleven essentieel is voor innovatie en opschaling (de Triple Helix). Project Beethoven illustreert hoe een integraal investeringsprogramma in talent, mobiliteit en huisvesting kan werken, gedragen door Rijk en regio.
Regionale uitvoering, draagvlak en versnelling
De uitvoering op regionaal niveau vereist echter een ommekeer in de bestuurlijke praktijk. Wennink signaleert dat trage procedures en de grote variatie in omgevingsplannen tussen gemeenten momenteel een rem zetten op groei. Hij pleit voor meer uniformiteit en snelheid; lokale regels mogen nationale ambities, zoals de aanleg van energie-infrastructuur, niet langer blokkeren.
Decentrale overheden moeten lokaal draagvlak behouden terwijl ze ruimte bieden aan projecten van nationaal belang. Het rapport stelt onder andere een Commissaris Toekomstige Welvaart voor, die barrières tussen departementen en regio’s doorbreekt. Via een Nationaal Investeringsberaad krijgen regio’s een structurele stem in besluitvorming. Regio’s worden zo de werkplaats waar de 1,5% groei daadwerkelijk wordt gerealiseerd, mits procedures worden gestroomlijnd en publiek-private samenwerking de norm is.
Hoe nu verder en de rol van Public Affairs
Het Wennink-advies benadrukt de cruciale rol van regio’s voor een succesvolle implementatie, maar laat ook zien dat hier vaak de knelpunten liggen. De opgave voor decentrale overheden is helder: neem bewust je positie in en zet jezelf neer als actieve motor van groei, voor en door de regio. Concreet vraagt dit om:
-
- Samenwerking opzoeken die bijdragen aan versnelling van processen: stroomlijn vergunningverlening en omgevingsplannen, vooral in prioritaire zoeken, door in een vroege fase gemeenschappelijke belangen in kaart te brengen en samen op te trekken met de betrokken stakeholders.
- Actieve positionering richting het Rijk: laat als regio structureel je stem horen in nationale overleggen en beleidsplannen, en formuleer scherp welke proposities je kan realiseren en wat daarvoor nodig is.
- Versterken van het innovatieve ecosysteem: faciliteer intensieve samenwerking tussen overheid, kennisinstellingen en bedrijfsleven (triple helix) vormt de basis voor uitvoering en opschaling.
- Aansluiten op nationale en Europese agenda’s: koppel regionale projecten aan bredere prioriteiten (innovatie, energie, strategische autonomie) om investeringen en impact te maximaliseren.
Public Affairs speelt hierin een sleutelrol. Een gerichte PA-strategie helpt regio’s om knelpunten in de uitvoering van (nationaal) beleid vroegtijdig te signaleren, regionale projecten strategisch te positioneren en hun stem in nationale en Europese besluitvorming te laten meewegen. Door dialoog te faciliteren met ministeries, stakeholders en andere regio’s, vergroot PA de kans dat initiatieven daadwerkelijk worden uitgevoerd en op de juiste manier worden ingebed in bredere beleidsagenda’s. Zo draagt Public Affairs direct bij aan de uitvoeringskracht van de regio én versterkt het de rol van de regio als essentiële motor van nationaal verdienvermogen.
