In gesprek met Leonie Hussaarts (Key Region Leiden)
Het Wennink-advies biedt een blauwdruk voor innovatie en regionale ecosystemen. De uitdaging ligt nu in de uitvoering.
We gaan in gesprek met Leonie Hussaarts, directeur van Key Region Leiden. Het innovatiecluster brengt overheden, kennisinstellingen en bedrijven samen. Leonie Hussaarts laat zien wat ecosysteemdenken in de praktijk vraagt: nationale ambities vertalen naar de regio, partijen bij elkaar houden en belangen verbinden. Ook wordt duidelijk wat dit vraagt van public affairs richting politiek Den Haag, mede vanuit de eerdere betrokkenheid van Publyon bij Key Region Leiden.
Na het perspectief van het regionale ecosysteem, zoomen we in op de praktijk. We spreken met Koen Venekamp, Lead Government Affairs bij Johnson & Johnson Innovative Medicine, een van de grootste R&D-investeerders van Nederland en een partij binnen Key Region Leiden. Als betrokkene bij de totstandkoming van het Wennink-advies maakt hij concreet wat nodig is om ambities daadwerkelijk te realiseren: waar nationale randvoorwaarden tekortschieten, welke keuzes nodig zijn voor opschaling en wat dat vraagt van de inzet richting Den Haag en Europa.
Leonie Hussaarts (Directeur Key Region Leiden)
Wennink in de regio: regie en samenwerking in het ecosysteem
Het is goed om te zien dat het kabinet deze lijn overneemt in het coalitieakkoord. Positief verrast ben ik door de herintrede van het Nationaal Groeifonds, omdat dit weer ruimte biedt om gericht te investeren in kennis en opschaling. Voor ons beklemtoont het Wennink-advies twee zaken: allereerst de urgentie om de Nederlandse positie te behouden door kennis beter te benutten. Daarnaast maakt het advies duidelijk dat duurzame groei vraagt om “ecosysteem-denken”: alleen waar kennis, ondernemerschap en uitvoering als één geheel worden georganiseerd, kunnen nationale ambities worden waargemaakt.
Voor Key Region Leiden ligt de uitdaging nu vooral bij de concretisering. Nu er meer kansen en investeringen komen is het de vraag waar die landen, welke proposities we daadwerkelijk uitvoeren en wat dit concreet betekent voor onze regio en betrokken partners?”
Wennink benadrukt het belang van sterke ecosystemen. Hoe zorgt Key Region Leiden dat nationale ambities daadwerkelijk landen in de regionale praktijk?
“Voor de uitvoering van nationale en regionale ambities is de manier waarop je een ecosysteem organiseert doorslaggevend. Key Region Leiden zorgt dat nationale ambities landen door ze te vertalen naar een breed gedragen regionale praktijk. Daarbij kiezen we bewust voor een ruime definitie van het ecosysteem. Het gaat niet alleen om de kernpartners — overheid, onderwijs, ondernemers en onderzoek — maar ook om de regio als geheel: iedereen die in dezelfde omgeving leeft en werkt. Zo werken we met elkaar aan de doelstelling om brede welvaart te verbeteren.
Die brede kijk helpt om uiteenlopende belangen te overbruggen, juist omdat je op verschillende niveaus tegelijk opereert — van hoogwaardige kennisontwikkeling bij de innovatieclusters tot de maakindustrie bij het mkb. Dit vraagt uitleg, zeker wanneer er veel aandacht gaat naar hoogwaardige kennisontwikkeling. Daarin investeren heeft echter een positief effect op de rest van de economie. Zo heeft elke kennisbaan op wo niveau een triple down effect op hbo en mbo-banen, maar ook op het mkb in de regio. Investeren in de kenniseconomie heeft daarom positieve effecten op alle onderdelen van de economie. Daar zit dus de meerwaarde van ons ecosysteem.”
Wennink benadrukt het belang van sterke ecosystemen. Hoe zorgt Key Region Leiden dat nationale ambities daadwerkelijk landen in de regionale praktijk?
“Voor de uitvoering van nationale en regionale ambities is de manier waarop je een ecosysteem organiseert doorslaggevend. Key Region Leiden zorgt dat nationale ambities landen door ze te vertalen naar een breed gedragen regionale praktijk. Daarbij kiezen we bewust voor een ruime definitie van het ecosysteem. Het gaat niet alleen om de kernpartners — overheid, onderwijs, ondernemers en onderzoek — maar ook om de regio als geheel: iedereen die in dezelfde omgeving leeft en werkt. Zo werken we met elkaar aan de doelstelling om brede welvaart te verbeteren.
Die brede kijk helpt om uiteenlopende belangen te overbruggen, juist omdat je op verschillende niveaus tegelijk opereert — van hoogwaardige kennisontwikkeling bij de innovatieclusters tot de maakindustrie bij het mkb. Dit vraagt uitleg, zeker wanneer er veel aandacht gaat naar hoogwaardige kennisontwikkeling. Daarin investeren heeft echter een positief effect op de rest van de economie. Zo heeft elke kennisbaan op wo niveau een triple down effect op hbo en mbo-banen, maar ook op het mkb in de regio. Investeren in de kenniseconomie heeft daarom positieve effecten op alle onderdelen van de economie. Daar zit dus de meerwaarde van ons ecosysteem.”
Binnen Key Region Leiden komen veel verschillende belangen samen. Hoe zorgt u ervoor dat die belangen bij elkaar blijven en richting geven aan de gezamenlijke uitvoering?
“Binnen een consortium met zoveel partners is er sprake van een gedeelde visie en ambitie, maar heeft iedere partij ook een eigen agenda en eigen belangen. Dat hoort bij samenwerken met zoveel partijen. De uitdaging is om steeds de gemene deler te zoeken. Dat is geven en nemen. Wat ik mooi vind om te zien, is dat mensen daar ook toe bereid zijn, juist vanuit het idee dat je samenwerkt voor de regio. Dat betekent dat je soms bewust je eigen agenda op de tweede plek zet en het regionale belang vooropstelt: ego’s opzij, de regio centraal.
Ecosysteemdenken helpt daar ontzettend bij. Doordat alles met elkaar verbonden is, blijft het geheel in beeld en gaan belangen niet langs elkaar heen lopen. Dat vraagt veel afstemming en actief schakelen, met als belangrijk uitgangspunt dat alle partijen binnen het ecosysteem gelijkwaardig worden benaderd.”
Hoe zet Key Region Leiden public affairs in richting politiek-Den Haag, en wat vraagt dat van de keuze en timing van het verhaal?
“Voor public affairs en positionering richting Den Haag is het essentieel om heel bewust te kiezen welke casussen en verhalen je naar voren brengt. Niet het eigen of meest urgente belang staat daarbij per se centraal, maar de vraag welk verhaal in die context het meeste gewicht heeft. Die focus maakt het mogelijk om ook in bredere samenwerkingen en samen met andere regio’s daadwerkelijk invloed uit te oefenen.
Tegelijkertijd is het met een minderheidskabinet onzeker hoe snel nationale ambities worden vertaald naar concrete uitvoering. Juist daarom is het Wennink-advies relevant als inhoudelijke onderbouwing, omdat het de nadruk legt op samenhang en opschaling: precies de elementen die richtinggevend zijn in het gesprek met de politiek.
In gesprekken met de Tweede Kamer is het dan ook niet voldoende om alleen successen te laten zien. Minstens zo belangrijk is om duidelijk te maken wat nodig is om die successen te borgen en uit te bouwen. Dat vraagt om het expliciet benoemen van knelpunten en randvoorwaarden. Het verhaal moet daarbij vanuit meerdere invalshoeken worden verteld; herhaling is geen zwakte, maar een voorwaarde voor effectieve positionering.”
Lees het vervolg op dit gesprek.
Interview met Koen Venekamp, Government Affairs & Policy, Johnson & Johnson
